گالری ساعت کاظمی

گالری ساعت کاظمی

تاریخچه اختراع انواع ساعت

یکشنبه 19 دی 1395

بعضی ها معتقدند که هندی ها,برخی دیگر می گویند بابلی ها,یونانی ها ,مصری ها و…اما به خوبی می دانیم که 5000 تا 6000 سال پیش تمدن های بزرگ در آسیای میانه و شمال آفریقا برای تکمیل تقویم خود و همچنین برای اندازه گیری زمان شروع به ساختن ساعت کردند.ساعت با فرم نوین 24 ساعتی حداقل از قرن پانزدهم مورد استفاده بوده است؛ حدود شش قرن قبل از میلاد، بابلی ها «در عصر امپراطوری دوم» چند مورد ابداعی از خود به جای گذاشته اند که امروزه نیز مورد استفاده کلیه کشور هاست. مرسوم داشتن هفت روز هفته و تعیین عدد پایه 60 برای ساعت، از یادگارهای بابلی ها بشمار می رود. بابلی ها عقیده داشتند چون عدد 60 به اعداد 1، 2، 3، 5، 6، 10، 15، 20، 30 قابل تقسیم است. لذا، این عدد را پایه در نظر گرفته و مبنای تقسیم بندی ساعت قرار دادند. همچنین تقسیم بندی دایره به 360 درجه «مضربی از 60» از کارهای بابلی ها می باشد.

ساعت یکی از قدیمی ترین اختراعات بشر است که نیاز اندازه گیری مداوم فواصل زمانی کوتاه تر از واحدهای طبیعی یعنی:(روز,ماه و سال)را برطرف می کند.ساعت یک وسیله برای اندازه گیری,نشان دادن و نگهداری زمان می باشد.

کلمه ی ساعت((clockاز زبانهای محلی (هلندی,فرانسه و لاتین)یعنی از کلمات clocca و clagan که به معنی زنگ می باشند مشتق شده است.ساعت شناسان و دیگر متخصصان,اصطلاح ساعت را به معنی انحصاری یک دستگاه با مکانیسمی برای فواصل زمان به صورت شنیداری می شناسند که این دستگاه از طریق نواختن یک زنگ,آلات موسیقی و یک ناقوس فواصل زمانی را بیان می کند.

در سنت قدیمی هر وسیله ای که برای بیان فواصل زمانی به کار رود ولی فاقد صدا باشد را به عنوان یک زمان نگار(زمان شمار)می شناختند.

در کاربرد عمومی امروزه یک ساعت به هر وسیله ای برای اندازه گیری و نمایش زمان اطلاق می شود و اینکه امروزه ساعت های مچی و دیگر زمان شمارها که می توانند توسط یک نفر حمل و نقل شوند از ساعت های دیواری ((clocks متمایز شده اند.

انواع ساعات ابتدائی:
بد نیست بدانیم که در گذشته بشر برای دانستن وقت و ایام، با توجه به تجربه و دانش زمانه، ساعت هائی را اختراع کرده و مورد استفاده قرار داده است که مهم ترین آنها عبارت است از:

ساعت سایه ای:

مصریان قدیم ساعتی ساختند که به آن ساعت سایه ای می گفتند. این ساعت به گونه ای بود که سایه قطعه ای چوب عمودی برروی یک قطعه چوب افقی می افتاد و زمان را با آن اندازه می گرفتند.

ساعت آبی:

ساعت آبی نیز توسط مصریان اختراع شد. در این نوع ساعت، از جریان یک نواخت آب استفاده می شد، به این ترتیب که داخل ظرف مدرج سوراخ دار را با آب پر می کردند که آب قطره قطره از سوراخ کوچک می چکیده و با توجه به مقدار آب خروجی، زمان تا حدودی معلوم می شده است.ساعت های آبی به عنوان clepsydrae نیز شناخته می شوند,این ساعت ها توام با شاخص های آفتاب هستند و احتمالا قدیمی ترین ابزار اندازه گیری زمان بوده اند.

جریان داشتن آب در یک ظرف کاسه شکل یکی از ساده ترین ساعت های آبی است که در بابل و مصر در حدود 16 قرن پیش از میلاد مسیح وجود داشته اند.در دیگر مناطق جهان از جمله هند و چین نیز شواهدی وجود دارد که آنها ساعتهای آبی داشته اند, اما برخی از نویسندگان قدمت آنها را کمتر از این تاریخ بیان کرده اند یعنی چیزی حدود 400 سال قبل از میلاد مسیح.

در تمدن های یونانی و رومی برای پیشبرد ساعت های آبی,طراحی هایی از جمله چرخ دنده هایی پیچیده را انجام دادند که به ماشین های خیالی خودکار متصل شده بودند البته این طرح ها در بهبود دقت ساعت ها اثر بخش بودند.

این پیشرفت ها با سپری کردن دوره های بیزانس و زمانهای اسلامی به دست امد که در نهایت راه خود را به اروپا یافتند.

چینی ها به طور مستقل ساعت های آبی خود را در 725 سال پس از میلاد توسعه دادند,ایده ی آنها از کره و ژاپن هم عبور کرد.در اصل,ساعت های آبی در جوامع باستانی عمدتا در نجوم مورد استفاده قرار گرفت.این ساعت های آبی  توسط شاخص های آفتاب کالیبره می شدند در حالی که میزان دقت و صحت آنهابه پای دقت زمان شمار های مدرن پیشرفته نمی رسید,ساعت آبی یکی از معمولترین و دقیق ترین دستگاههایی بود که هزار سال مورد استفاده قرار می گرفت.تا اینکه ساعت های پاندولی که خیلی دقیق تر نیز بوده اند در قرن 17 در اروپا جایگزین آنها شدند.

نمونه یک ساعت آبی


ساعت شنی یا ماسه ای:

یک ساعت شنی گذشت چندین دقیقه یا یک ساعت را اندازه گیری می کند,دارای دو حباب شیشه ای می باشد که به طور عمودی به یکدیگر متصل شده اند حفره ای میان این دو اجازه می دهد مواد از حباب بالایی به حباب پایینی بریزد.وقتی حباب بالایی خالی شد,می توان آن را مجددا برای اندازه گیری زمان بر عکس کرد.در یک ساعت شنی ,سرعت عبور شن از یک سوراخ کوچک به صورت ثابت می باشد که سپری شدن از یک زمان قراردادی که از پیش تعین شده است را نمایش می دهد.

ساعت شمعی:

ساعتهای شمعی و چوبهای سوزاندنی که به طور تقریبی سرعت سوختن آنها قابل پیش بینی بوده است نیز به منظور براورد گذر زمان استفاده می شدند.یک ساعت شمعی ,یک شمع باریک با یک محفظه ای علامت گذاری شده (معمولا با اعداد علامت گذاری شده)می باشد که با سوختن شمع گذشت زمان را نشان می دهد,امروزه این ساعت دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد.ساعتهای شمعی راهی موثر برای اندازه گیری زمان در داخل منازل بوده اند همچنین با این نوع ساعت ها دیگر شب ها و حتی روزهای ابری نیز می توانستند زمان را اندازه گیری کنند.

ساعت آفتابی:
توالی فصل ها و تأثیر آن بر زندگی انسان ها از زمان های دور، دانش تقویم را به نیازی اصلی برای انسان در تمدن های بزرگ تبدیل کرد. موضوع اصلی تقویم سنجش و اندازه گیری زمان بود و در این میان دانستن مدت روز و داشتن زمان آن بسیار مهم می نمود. حضور خورشید در آسمان و تکرار روز و شب اندیشهٔ ساخت نخستین ابزار برای سنجش زمان را در انسان ایجاد کرد و به این ترتیب ساعت های آفتابی به عنوان اولین ساعت ها ساخته شد و با درک بهتر انسان از کارایی کرهٔ آسمانی پیشرفت بیشتری کرد. براساس نوشته های هرودوت قدمت این ساعت ها به 5000 سال قبل برمی گردد و او ساخت این ابزار را به سومری ها و کلدانی ها نسبت می دهد، اقوامی که در منطقهٔ بین النهرین می زیستند.

بر مبنای مدارک موجود نخستین کسی که به محاسبات نظری ساعت های آفتابی توجه کرد و باعث رواج آن ها شد، آنکسیماندر اهل ملطیه در قرن 6 پیش از میلاد بود. در این دوران بود که ساعت های آفتابی در نقاط مختلف امپراطوری یونان گسترش یافت. خارج از تمدن یونان، در حدود 340 سال پیش از میلاد ستاره شناسی کلدانی به نام بروسوس نخستین ساعت آفتابی کروی را طراحی کرد. در این ساعت آفتابی جذاب شاخص درون نیمکره ای واقع بود که علاوه بر نشان دادن زمان بر حسب یک تقسیم بندی 12 ساعتهٔ طول روز، بلندای سایه و نیز فصل ها را مشخص می کرد.نخستین ساعت های آفتابی که شاید حتی پیش از این اقوام نیز بوده است، تنها گذر خورشید را از نصف النهار ناظر مشخص می کرد که همان ظهر شرعی است. سومری ها این ساعت را گسترش دادند و اولین نمونه ساعت های آفتابی عمودی را ساختند. در این ساعت ها که ساده ترین نوع ساعت های آفتابی است، یک شاخص عمودی سایه ای بر صفحه ای می اندازد که تقسیم بندی آن نشانگر ساعت های روز است.ساعت آفتابی وسیله ای است که زمان را با استفاده از مکان خورشید در آسمان می سنجد. معمول ترین نوع ساعت آفتابی از میله ای ساخته شده است که روی صفحه ای قرار دارد و ساعت های شبانه روز روی صفحه نشانه گذاری شده اند. وقتی مکان خورشید در آسمان عوض می شود، مکان سایهٔ میله هم روی صفحه جابه جا می شود و ساعت را نشان می دهد.

(Sundial)شاخص آفتاب,که ساعات یک روز را با استفاده از خورشید اندازه گیری می کند.به طور گسترده ای در دوران باستان مورد استفاده قرار گرفته, یک شاخص آفتاب (ساعت خورشیدی) که به درستی ساخته شده باشد می تواند وقت محلی را با دقت مناسب اندازه گیری کند و شاخص افتاب همچنان تا دوران مدرن برای نظارت بر عملکرد دیگر انواع ساعتها مورد استفاده قرارمی گرفت.اما به هر حال دارای محدودیت علمی بوده است و اینکه به درخشش خورشید نیاز دارد,همچنین در تمام طور شب کار نمیکرد که این عوامل باعث تشویق به استفاده از روشهای دیگر برای اندازه گیری زمان شد.

ساعت آفتابی در فرهنگ مردم:

در بیشتر شهرهای بزرگ این ساعتها در میدان اصلی نصب می شد تا مردم ساعت را بدانند.نمونه های بسیاری از اولین ساعتهای آفتابی تا امروزه وجود دارد که با پیشرفت علم و دانش انسان در زمینه ریاضیات,کامل تر و دقیقتر شده است و امروزه این ساعت ها به عنوان نمادی از تمدن هر سرزمین مورد توجه قرار می گیرند .

دقت ساعتهای آفتابی:

بیشتر ساعتهای آفتابی تزیینی برای عرض جغرافیایی 45 درجه طراحی می شوند.اگر بخواهیم چنین ساعتهایی را برای عرضهای جغرافیایی دیگر به کار ببریم,باید صفحه ساعت  را کج کنیم تا محور ساعت(راستای میله ساعت)موازی با محور چرخش زمین قرار بگیرد و راستایش (در نیم کره شمالی) به سمت قطب شمال باشد.ساعتهای آفتابی معمولی,زمان ظاهری خورشیدی را نشان می دهند.این زمان با زمانی که از ساعت می خوانیم کمی فرق دارد و در طول سال حدود 15 دقیقه جابجا می شود.این ساعتها تنها 4 روز در طول سال با ساعتهای مکانیکی مطابقت دارند (16اوریل,14ژوئن,2سپتامبر و 25دسامبر).این پدیده به این خاطر است که راستای محور چرخش زمین به دور خود کاملا ثابت نیست و زمین هنگام چرخش به دور خود کمی تاب میخورد.ساعتهای آفتابی دقیق همیشه جدول یا نموداری در کنار خود دارند که این اختلاف زمان را در ماههای مختلف سال تصحیح میکند.برخی دیگر از ساعتهای آفتابی پیچیده نیز با خمیده کردن خط ساعتها روی صفحه خود یا با روشهای دیگر مستقیما ساعت درست را نشان میدهند.


نمونه ای از یک ساعت آفتابی


یک ساعت آفتابی در فرانکفورت آلمان
 

ساعت آفتابی در مقابل دانشکدهٔ مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف تهران

ساعت آونگی(ساعت پاندولی):

ساعتی می باشد که از یک پاندول استفاده می کند,یک وزنه نوسانی که عنصر نگه دارنده زمان در این نوع ساعت می باشد. از زمان اختراع در سال 1656 توسط کریستین هویگنس تا دهه 1930 ,ساعت پاندولی به عنوان دقیقترین ساعت جهان بوده است.

ساعت پاندولی باید در جای ثابت باشد,هرگونه حرکت یا شتابی در سرعت حرکت پاندول تاثیر می گذارد.به خاطر عدم دقت این دستگاه ها باید از مکانیزم دیگری برای زمان شمارهای قابل حمل استفاده می شد.در حال حاضر از این نوع ساعتها برای دکوراسیون و یا عتیقه بودنشان نگهداری می شود.جسویت ها یکی از کمک کننده های عمده به توسعه ساعتهای پاندولی در قرن 17 و 18 بودند.

زمان گرینویچ:

درسال 1884 میلادی گرینویچ انگلستان, نصف النهار صفر درجه نامگذاری شد که جهان به عنوان نقطه شروع موقعیت زمان جهان آن را پذیرفت.

ساعتهای مچی:

اولین ساعت مچی در سال 1524 میلادی در کشور آلمان توسط پیتر هلنین به وجود آمد.دیگر ساعتها در سال 1584 میلادی پدیدار شدند و بعد از سال 1575 میلادی بیشتر ساعتها در سوییس و انگلیس تولید شده اند.در آن زمان مشکل اصلی ساعتها مکانیزم حمل کردن آنها بوده است.به طور معمول وزن ساعتها باعث غیر قابل حمل بودنشان میشد,اما آن زمان یک دوره پیشرفت و نو آوری شد.اولین ساعتهای قابل حمل از استیل ساخته شدند بعد آلیاژ برنج که تا به حال این نوع ساعتها دچار نقص نبوده اند و ساعتهای فرم در رده 1600 با قالبهایی که به شکل حیوانات و اشیاء بودن عمومی شدند.

انواع جدیدتر ساعت: 
با پیشرفت علم و دانش بشری، به تدریج ساعت های دقیق تر مکانیکی، وزنه ای، فنردار، برقی، باطری دار و کامپیوتری جای ساعت های آبی، آفتابی و ماسه ای را گرفتند. مخصوصا از زمان استفاده انسان از فنر جهت راه انداختن چرخ های دندانه دار، که به ساعت شمار و دقیقه و حتی ثانیه شمار متصل هستند، سنجش دقیق زمان برای همه به طور ساده امکان پذیر گردید. در اوایل قرن شانزدهم اولین ساعت مچی آهنی، که نسبتا زمخت بوده، توسط یک نفر آلمانی ساخته شد. بعدها در اواخر قرن هجدهم با استفاده از فنر و چرخ دنده های بسیارکوچک، امکان ساختن ساعت های مچی ظریف به وجود آمد، به طوری که اولین ساعت های مچی شبیه ساعت های امروزی، در کشور سوئیس «از سال های 1790 به بعد» ساخته شد.

بین سال های 1865 تا 1868 بزرگ ترین، حجیم ترین و جسیم ترین ساعت دیواری جهان، در کلیسای سن پیر در فرانسه نصب گردید. ارتفاع ساعت 1/12 متر عرض آن 09/6 متر و ضخامتش 7/2 متر بوده که از 90000 قطعه تشکیل شده است. در مقابل بزرگ ترین ساعت، ظریف ترین ساعت دنیا فقط 98/0 میلی متر قطر دارد.

ساعت هایی با تکنولوژی های جدید:
تکنولوژی امروزی، انسان را قادر ساخته ساعت های بسیار ظریف و دقیق مکانیکی، تمام الکترونیکی، کامپیوتری و حتی اتمی بسازد.

 

 

خدمات ما